Wat is een AI agent, en wat is het verschil met een chatbot?

Maandagochtend, kwart over acht. In de inbox staan veertig nieuwe mails. Drie zijn offerteaanvragen, twee zijn klachten, de rest is nieuwsbrieven, facturen en een leverancier die vraagt of de bestelling nog doorgaat. Iemand moet dat allemaal openen, lezen, sorteren en doorzetten. Dat kost elke week uren.

Een chatbot helpt je daar weinig mee. Je kunt hem vragen hoe je een nette reactie op een klacht schrijft, maar de mail openen, de klant opzoeken en het antwoord klaarzetten doe je nog steeds zelf. Wat is een AI agent dan wel? Kort gezegd: een AI-programma dat niet alleen antwoord geeft, maar zelf stappen zet om een taak af te maken. Het leest, zoekt op, voert uit en meldt zich als het klaar is of als het twijfelt.

Wat is een AI agent precies?

Een AI agent bestaat uit drie onderdelen. Een taalmodel, zoals de modellen achter ChatGPT of Claude, dat begrijpt wat er gevraagd wordt en een plan maakt. Gereedschap, zoals toegang tot je mail, een agenda, een map met bestanden, een zoekmachine of een terminal waarin hij opdrachten kan uitvoeren. En een lus die die twee aan elkaar knoopt: het model bedenkt een stap, voert die uit met het gereedschap, kijkt naar het resultaat en bedenkt de volgende stap. Net zo lang tot de taak af is.

Die lus is het eigenlijke verschil. Een gewoon taalmodel krijgt één vraag en geeft één antwoord. Een agent krijgt een doel ("zet de offerteaanvragen van deze week in een overzicht") en bepaalt zelf welke stappen daarvoor nodig zijn.

Veel agents hebben ook een geheugen. Ze onthouden wie je bent, hoe je werkt en wat ze eerder hebben geleerd. Bij Hermes Agent, een open source agent van Nous Research, staat dat geheugen bijvoorbeeld in twee kleine bestanden: één met aantekeningen van de agent zelf en één met een profiel van de gebruiker. Volgens de officiële documentatie worden die aan het begin van elk gesprek ingeladen.

Het verschil tussen een AI agent en een chatbot

De vraag "ai agent of chatbot?" komt vaak voorbij, omdat beide met taal werken en je met allebei kunt praten. Het verschil zit in wat er na het gesprek gebeurt.

Een chatbot reageert. Je stelt een vraag, hij antwoordt, en daar houdt het op. Klantenservicebots op websites werken zo, en ChatGPT in zijn eenvoudigste vorm ook. Ze kunnen heel goed formuleren, maar ze doen niets in jouw systemen.

Een AI agent handelt. Hij kan een mail versturen, een bestand aanmaken, een afspraak inplannen of een rapport ophalen. Hij kan ook werken zonder dat er iemand naast zit: op een vast tijdstip, of zodra er iets binnenkomt. Hermes Agent heeft daar bijvoorbeeld een ingebouwde planner voor, waarmee je in gewone taal taken inplant zoals een dagelijks rapport of een wekelijkse controle. Dat staat in de documentatie over geplande taken.

Naast elkaar gezet:

• Wat hij doet: een chatbot geeft antwoord, een agent voert taken uit
• Toegang tot systemen: een chatbot meestal niet, een agent wel, via gereedschap en koppelingen
• Werken zonder jou: een chatbot niet, een agent wel, op een schema of zodra er iets binnenkomt
• Geheugen: een chatbot soms, een agent vaak, met een eigen geheugen
• Gevolg van een fout: bij een chatbot een slecht antwoord, bij een agent een verkeerde handeling

Dat laatste punt is de reden dat je een agent niet zomaar loslaat.

Waarom een agent meer vraagt dan een chatbot

Omdat een agent dingen doet, kan hij ook dingen fout doen. Een chatbot die onzin vertelt is vervelend. Een agent die een verkeerde mail naar een klant stuurt of een map leegmaakt, is een probleem.

Goede agents bouwen daar remmen in. Hermes Agent controleert opdrachten bijvoorbeeld tegen een lijst met gevaarlijke patronen en vraagt bij een match eerst toestemming. Reageert niemand binnen de ingestelde tijd, dan gaat de opdracht standaard niet door. Wie met de agent mag praten, leg je vast met een lijst van toegestane gebruikers. Dat staat allemaal in de beveiligingsdocumentatie.

Dat zijn geen details. Het verschil tussen een agent die helpt en een agent die schade doet, zit vooral in hoe hij is ingericht: welke rechten hij krijgt, waar hij om toestemming moet vragen en wie meekijkt.

Wat een AI agent voor een bedrijf kan doen

De taken die het meest opleveren, zijn saai en terugkerend. Denk aan:

• binnenkomende mail lezen, sorteren en een conceptantwoord klaarzetten
• een offerte voorbereiden op basis van een aanvraag en je prijslijst
• klanten herinneren aan een openstaande offerte of factuur
• elke maandag een overzicht maken van wat er vorige week is binnengekomen

Het gaat zelden om één grote klus. Het gaat om tien kleine handelingen per dag die nu door iemand gedaan worden die eigenlijk iets anders zou moeten doen. Meer voorbeelden staan in ons artikel over AI in bedrijfsprocessen.

Wat een agent niet goed kan: beslissingen nemen waar oordeel, verantwoordelijkheid of een relatie bij komt kijken. Een conceptmail klaarzetten gaat prima. Bepalen of je een lastige klant korting geeft, laat je beter bij een mens.

Zelf bouwen, een bestaande agent gebruiken of laten inrichten

Er zijn grofweg drie routes. Je kunt een agent helemaal zelf bouwen met een framework, wat veel ontwikkelwerk vraagt. Je kunt een bestaande open source agent zoals Hermes Agent of OpenClaw zelf installeren. Hoe dat bij Hermes gaat, lees je in Hermes Agent zelf installeren, en de verschillen tussen die twee staan in Hermes Agent vs OpenClaw. Of je laat een bestaande agent inrichten door iemand die de koppelingen, rechten en beveiliging voor je regelt.

Welke route past, hangt vooral af van hoeveel tijd je zelf in de techniek wilt steken. De software van Hermes Agent en OpenClaw is gratis. Het werk zit in de server, de koppelingen met je eigen systemen en het afstellen tot de agent doet wat je wilt.

Ik gebruik Hermes Agent zelf, al een tijdje. Ik zet hem in om bedrijven te automatiseren, en niet alleen losse taken: ik automatiseer er complete bedrijven mee.

Wil je weten welke taken in jouw bedrijf geschikt zijn voor een agent? Op de pagina over Hermes Agent laten inrichten lees je hoe wij dat aanpakken.